Wednesday, November 4, 2026

Chujowo ale (prawie) stabilnie - Clicks Power Keyboard

Porozmawiamy sobie dzisiaj o gadżecie, którego większość z Was zapewne nie potrzebuje, ale są też takie osoby jak ja, dla których będzie on wręcz ratunkiem w codziennym obcowaniu z technologią. Mowa o fizycznej klawiaturze do smartfona. Urządzenia z takim sposobem wpisywania tekstu dziś w zasadzie już znikły z rynku, jeśli nie liczyć pojedynczych, niskoseryjnych modeli z firm typu Unihertz.

Dlaczego jednak mamy się zajmować czymś tak niszowym? Cóż, okazuje się, że ekrany dotykowe, mimo kilkunastu lat całkowitej dominacji rynku i bycia już de facto domyślną metodą obsługi telefonu, jednak nie nadają się dla wszystkich. Powody mogą być różne. Kilka lat temu zidentyfikowano ciągle jeszcze mało zbadaną przypadłość zwaną uroczo “zombie fingers”, polegającą na zmniejszonej przewodności elektrycznej skóry. Niektórzy mogą po prostu mieć dość duże palce i ciągle nie trafiać w malutkie wirtualne kwadraciki na ekranie, a zarazem niespecjalnie mieć ochotę na powiększanie okna klawiatury do wysokości połowy ekranu lub większej. Jeszcze inni nie cierpią na żadne z powyższych, ale po prostu nie lubią, jak im klawiatura zasłania to, co dzieje sie na ekranie.

Ja należę do dwóch z tych grup zarazem - i zombie fingers i wielkie palce. Od kiedy kupiłem pierwszy smartfon, a było to chyba gdzieś koło 2011 roku, pisanie wiadomości i korzystanie z internetu było po prostu udręką, i to nie jest przesadzone określenie. Byłbym już milionerem, gdybym za każdą rzuconą przy używaniu telefonu kurwę lub chuja odkładał złotówkę do skarbonki. I kiedy w swoim czasie udało mi się kupić używaną, niedostępną normalnie w Polsce Motorolę Droid z wysuwaną klawiaturą, przez chwilę byłem szczęśliwy, a świat wrócił do normy. Ale nic nie trwa wiecznie, a urządzenia elektroniczne szczególnie.

Również nie bez przesady będzie powiedzenie, że próbowałem każdego możliwego rozwiązania, żeby ułatwić sobie życie. Układ T9 na klawiaturze, powiększanie klawiszy, pisanie odręczne rysikiem, dyktowanie głosowe, klawiatury na Bluetooth. Wszystko było na poziomie od “o kant dupy potłuc” do “prawie używalne, ale…”. Ostatnia opcja, czyli klawiatury BT, zasługuje na poświęcenie odrobinę większj uwagi. Wydawać by się mogło, że nie ma nic prostszego, jak połączenie zwykłego etui do telefonu z małą klawiaturką, jakich dziesiątki modeli można było kupić już od dawna za niewielkie pieniądze. Otóż… nie. Nikt nigdy tego nie zrobił, kropka. Nie liczę tu większych klawiatur do tabletów, bo te owszem istniały i istnieją, ale nie były odpowiednie do moich potrzeb. Chodziło po prostu o to, żeby móc trzymać telefon w dłoniach i pisać na klawiaturze, jak jeszcze parę lat wcześniej. Czytałem liczne teksty dziennikarzy z branży technologicznej tłumaczących, dlaczego jest to nieopłacalne i za trudne. Ale że nikt, nawet żaden chiński rzemieślnik, choćby w najbardziej pijanym widzie, nie połączył klawiatury Bluetooth z etui, albo chociaż z joypadem do grania na komorce, jakich tłucze się miliony każdego roku? Przecież dużo głupsze i bardziej niepotrzebne gadżety można kupić bez problemu.

Taki stan trwał do mniej więcej 3 lat wstecz, kiedy mało znany startup Clicks postanowił zapełnić tę lukę. I powstała pierwsza generacja Clicks Keyboard, czyli dokładnie to, o czym napiszłem wcześniej - silikonowe etui z wbudowaną fizyczną klawiaturką. Z początku tylko na iPhone’y, i to tylko najbardziej topowe modele, potem dołączono do tego Motorole - również najdroższe wersje Razr. Pomimo ograniczenia w dopasowaniu i słonej ceny, popyt wystrzelił w kosmos niemal od samego początku, a ludzie zaczęli o Clicksach mówić. I okazało się, że całkiem sporo użytkowników wcale nie jest szczęśliwych, musząc klepać palcami po ekranie.
Zarobione pieniądze i zdobyty rozgłos pozwoliły firmie Clicks rozwinąć ofertę i wprowadzić do sprzedaży kolejną odsłonę klawiatury - tym razem nie w formie etui, a zwyczajnych klawiszy, wysuwanych spod spodu telefonu jak za dawnych czasów, mocowanych do dowolnego etui pierścieniem magnetycznym MagSafe. Dorzucono do tego jeszcze funkcję powerbanka. Słowem, wyglądało to jak spełnienie moich marzeń, kiedy więc dowiedziałem się o pierwszych planach wprowadzenia Power Keyboard na rynek, śledziłem wszystkie informacje na jego temat (o Clicks dowiedziałem się nieco wcześniej) - i kiedy tylko pojawiła się opcja zapisów i przedpłaty, wysupłałem promocyjne 109 dolarów z kieszeni (w tamtym momencie było to bodaj 328 zł, bo z uwagi na kolejne wyczyny Orangutrampa kurs dolara szorował po ziemi) i grzecznie wpłaciłem.
Późniejsze wydarzenia utwierdziły mnie w przekonaniu, że był to dobry wybór.

Na Power Keyboard przyszło czekać długo. Zamówienie złożone zaraz po Nowym Roku 2026 dotarło do mnie gdzieś na początku sierpnia, mam więc szanse być jedną z absolutnie pierwszych osób w Polsce, które korzystają z tego urządzenia. Przyzwyczajenie się do ponownego pisania na klawiszach przyszło mi bardzo łatwo, nie miałem również problemów ze zwiększonymi wymiarami tak wzbogaconego telefonu. Nie podam wszystkich wartości z pamięci, zresztą nie sądzę, żeby każdy z Was mógł bez problemu przełożyć sobie w myślach cyfry na praktykę. Powiem za to obrazowo - klawiatura położona koło średniej wielkości smartfona jest tak samo gruba, jak telefon opakowany w etui, i w stanie złożonym zajmuje ok. 2/3 jego wysokości. Potraktujmy ją więc tak, jakbyśmy nosili w kieszeni 2 sklejone ze sobą smartfony.

Waga - no, tu jest gorzej. Wspominałem, że Power Keyboard zawiera wbudowany powerbank. Bardziej precyzyjnie należy powiedzieć, że zasila ją akumulator o pojemności 2300 mAh, który ma możliwość oddania części energii na potrzeby doładowania telefonu (w tym bezprzewodowego). Nie korzystałem nigdy z tej funkcji, więc się nie wypowiem, ale zamontowanie ogniwa o takiej pojemności robi swoje i w efekcie sama klawiatura waży nieco ponad 200 gramów. W tym momencie użyłem już wagi i sprawdziłem, ile waży cały zestaw z telefonem. Wyniki kształtują się od 350 g (dość lekka Sony Xperia 10 III) do równo pół kilograma (pancerny Samsung Galaxy Xcover 7, opakowany jeszcze w mocarne etui). Okej, ostatnia opcja jest nieco ekstremalna - nie sądzę bowiem, by dużo osób nosiło takie giganty na co dzień, ale chcę pokazać, do jakich wartości możemy dobić. Jest to o tyle ważne, że Xcover 7 sam z siebie nie jest cegłówką zaczepno-obronną jak największe z “telefonów przetrwania”; jak na swoje rozmiary waży raczej dość rozsądnie i można go spokojnie porównać np. z większymi Iphonami, opakowanymi w pancerne etui (u mnie Spigen).

Pół kilo to już jest coś, co przemawia do wyobraźni. Takie wartości były bardziej charakterystyczne dla komórek pierwszej generacji sprzed ok. 30 lat. W praktyce wygląda to tak, że z jakim telefonem bym nie połączył Power Keyboard, zawsze dość wyraźnie mi ciąży w kieszeni kurtki, bo do spodni nawet nie podejmuję się go wkładać. Ale po pierwsze jestem przypadkiem szczególnym, bo w zestawieniu z moimi ogólnymi wymiarami taka waga nie jest czymś, co przeszkadza, a ponadto zawsze mogę odpiąć klawiaturę od telefonu, bo trzyma ją magnes, a dopóki jest w zasięgu Bluetooth, nie traci nic z funkcjonalności. Tylko moje lenistwo sprawia, że tego nie robię.

No dobra, z tym magnesem to nie do końca tak. Widzicie, ma on dobrą i złą cechę zarazem. MagSafe trzyma naprawdę mocno, a do pary z nim użyłem zwykłego doklejanego do etui pierścienia za 5 zł z allegro. Oddzielenie Power Keyboard od telefonu wymaga sporej siły, co po kilku miesiącach doprowadziło do tego, że w mechanizmie slidera (klawiatura przesuwa się góra-dół) pojawiły się już wyczuwalne luzy. Nie wpływa to na funkcjonowanie i póki co jest czysto kosmetyczną, minimalną niedogodnością - ale zastanawia mnie, jak sprawy się dalej potoczą. Mam nadzieję, że nie ku gorszemu, bo ani do precyzji działania klawiszy, ani do czasu pracy na baterii nie mam absolutnie żadnych zastrzeżeń. Klawisze, mimo że malutkie (zaledwie kilka mm średnicy) dobrze wpasowują się w opuszkę palca, gdyż są lekko wklęsłe, pracują z wyczywalną sprężystością - w konstrukcji prawdopodobnie użyto jakiejś wersji mikroprzełączników zamiast jechać po taniości ze stykami z gumy a la pilot od telewizora, a podświetlenie jest wyraźne. Przy odrobinie praktyki da się wręcz pisać bezwzrokowo, kiedy już przywykniemy do niestandardowego układu (no cóż, kiedy oszczędza się każdy okruszek miejsca, niestandard jest standardem, i o ile literowo klawiatura jest absolutnie zwykłym QWERTY+cyfry na osobnych klawiszach, tak symbole są rozsiane wszędzie, gdzie się da, i nie ma w tym nic choćby minimalnie podobnego do znormalizowanych układów).

Całkiem dobrze wygląda też samo połączenie Bluetooth. Teoretycznie Power Keyboard można połączyć z maksymalnie 10 urządzeniami - tylu nie mam, ale 4 spokojnie wytrzymywała i przełączała się między nimi bez problemów. Według specyfikacji, użyty jest standard BT 4.2, ale z komputerem łączyłem się również przez 4.0, przez walające się po domu tanie odbiorniki. Wcześniejsze wersje mogą nie być (i bardzo prawdopodobnie nie będą) obsługiwane.

Zostały nam jeszcze dwie kwestie do omówienia - oprogramowanie i wsparcie klienta. I o ile stronę techniczną pochwaliłem, tak tutaj nie mam za wiele dobrego do powiedzenia.

Power Keyboard teoretycznie obsłuży wszystko, co jest zgodne z Bluetoothem 4+. Producent zapewnia aplikacje pod Androida i iOS. Nie korzystam z produktów Apple, ale klawiaturę testowałem pod Androidem, Linuxem na komputerze i SailfishOS na komórce (więc de facto również Linuxem). Na pierwszy ogień weźmy Androida. Polskich użytkowników może spotkać niemiła niespodzianka, bo producent oficjalnie twierdzi, że znaki diakrytyczne dla języków innych niż angielski nie są wspierane. Nie i już. Po pierwsze - nie jest to prawda. O ile korzystamy z oficjalnego Gboarda (bleeee), spokojnie można wpisywać nasze ogonki i kreseczki przez dłuższe naciśnięcie klawisza i wybranie opcji z klawiatury numerycznej. Jest to umiarkowanie upierdliwe, ale lepsze niż nic. Inne klawiatury faktycznie nie potrafią tego obsłużyć, prawdopodobnie dlatego że nie rejestrują poprawnie długiego przyciśnięcia klawisza, które automatycznie jest zakodowane jako powtórzenie litery. Co gorsza, aplikacja nie pozwala na zmianę tego ustawienia, daje za to daje możliwość przypisania najczęściej używanych aplikacji pod skróty klawiaturowe. Byłoby to fajne, gdyby nie pokazało się tutaj lenistwo programistów - lista aplikacji jest zakodowana na sztywno, i znajdują się na niej takie kwiatki jak Google Hangouts czy Picasa (!). Ktoś po prostu wziął na pałę firmware ze starej wersji Clicks Keyboard, tej podłączonej do etui, i zgrał 1 do 1 na nowy produkt. Przetrwałem 2 aktualizacje, w trakcie których nie zmieniło się nic, i wyrzuciłem oficjalną aplikację do wszystkich diabłów. Wszystkie podstawowe funkcje, jak parowanie czy przełączanie urządzeń, działają bez niej. na dodatek apka wymaga ciągłego dostępu do internetu (żodyn się nie spodziewał…) i jest tak wrednie zakodowana, że po odcięciu tego dostępu np. firewallem mapowanie klawiszy i inne funkcje przestają działać. Można sobie podejrzeć stan baterii. Dzięki, o tym marzyłem.

Pod Linuxem i Sailfishem problemów nie ma, ale polskie znaki nadal będą sprawiać trudność, ponieważ klawiatura fizycznie nie posiada klawisza Alt, ani lewego ani prawego. Należy sobie zremapować klawisze, bądź za pomocą jakiegoś ogólnie dostępnego narzędzia, bądź (tu myślę o SFOS, bo na niego takich narzędzi nie ma) pójść trudniejszą drogą i wykonać własny plik reguł w udevie. Służę tu wszelką pomocą, bo kiedy już się wie, jak to zrobić, to praca zajmuje 5 minut - oddam pro publico bono moje 3 dni szukania po internecie i kurwienia na wszechświat.
Swoją drogą lenistwo twórców widać w jeszcze jednym miejscu. Power Keyboard ma 6 klawiszy funkcyjnych - Sym (do wprowadzania dodatkowych symboli z klawiatury, niewidoczny w mapowaniu), Ctrl (domyślnie używany do skrótów aplikacji, ale to zwykły Control), chujwico z symbolem podobnym do mac’owego Cmd, ale trochę bardziej jak lupa otoczona kilkoma kółeczkami (podobno klawisz wyszukiwania, choć raportuje się jako Meta/Windows), klawisz z logo producenta (jest Tab’em, bo czemu nie), klawisz pokazywania/ukrywania klawiatury oraz asystenta AI (oba raportują przypisane funkcje, z rozszerzonego zakresu USB HID). No i wyobraźcie sobie, że w dołączonej do Power Keyboard instrukcji część tych klawiszy jest opisana z dupy - Sym to Alt, szukanie to jednak Cmd, a logo Clicksów to Tab (tadam!). I teraz rozpakowujecie świeżo kupiony produkt, czytacie instrukcję i nic się tu nie zgadza. Doświadczenie konsumenckie na światowym poziomie. Chwilę mi zajęło dojście do tego, skąd taki babol uchował się w finałowej wersji produktu, i odkryłem to przypadkiem. Otóż taki, a nie inny zestaw oznakowania klawiszy znajdował się - znowu! - na pierwotnych wersjach starych Clicksów, jeszcze tych tylko pod iOS. I jakimś sposobem przedostało się to do materiałów nowego produktu…

Powiecie: jesteś za surowy. Są przecież aplikacje znacznie bardziej spieprzone, a błąd w druku może zdarzyć się każdemu. Po co się wyzwierzęcać nad firmą, która zrobiła w gruncie rzeczy coś dobrego, przydatnego i oczekiwanego, jedynie na podstawie dwóch nie najpoważniejszych wpadek?
Odpowiedź brzmi - jest w tym wszystkim jeszcze jeden element układanki, który nazywa się “całkowita porażka obsługi klienta”. Jeśli poszukacie opinii użytkowników na temat Power Keyboard, pominąwszy oficjalną stronę, to bardzo szybko okaże się, że… większość z tych, którzy zamówili swoje urządzenia w przedsprzedaży, albo nie dostała ich w ogóle, albo musiała znieść kilkumiesięczne opóźnienia jeszcze ponad podstawowy czas wprowadzenia produktu na rynek - czas oczekiwania niektórych zbliżał się do roku. Z licznych, pełnych furii wypowiedzi niedoszłych właścicieli wyłania się obraz firmy, która padła ofiarą swojego własnego sukcesu. Startup Clicks nie był w stanie sprostać popytowi i nie zapewnił łańcucha dostaw, a co najgorsze - uparcie milczał na temat jakichkolwiek trudności, wciąż klepiąc na swojej stronie propagandę sukcesu, a coraz bardziej wkurzonych klientów skazując na niekończący się kontakt z tym samym botem AI, obsługującym reklamacje. Jaka była jego wydajność, nietrudno się domyśleć. Ludzie dostawali zwrot pieniędzy… z reguły, i po dość długim czasie.
Wychodzi więc na to, że miałem niespotykane szczęście, czekając jedynie 8 miesięcy i otrzymując swoje zamówienie praktycznie bezproblemowo. Będąc w sytuacji tych nieco mniej szczęśliwych, wolałbym, żeby coś, co dostaję po wielu przejściach, rzeczywiście było warte oczekiwania. I każdy błąd i niedoróbka producenta rośnie wtedy w umyśle proporcjonalnie do skali trudności, przez które się przeszło. Miałem dostać coś, co będzie rewolucyjne, zmieni moje życie i usprawni produktywność (cytując materiały promocyjne). Dostałem kawałek elektroniki, który jest nieźle wykonany i spasowany, a podstawowe zadanie spełnia - ale nic więcej, a do tego pcha się do niego nieużywalną apkę na poziomie interakcji kartofla. Biorąc pod uwagę brak konkurencji i czynnik nowości, to jest on wart swojej superpromocyjnej ceny z wczesnego dostępu - przypominam, nieco ponad 3 stówki - ale absolutnie nie więcej.
W momencie pisania tych słów Power Keyboard jest dostępny na stronie producenta w promocyjnej ofercie za 108 euro. Bez promocji liczą za niego 579 zł (tak dziwne przewalutowanie ustawia strona, nie pytajcie dlaczego podstawowej ceny również nie podają w złotówkach). Biorąc pod uwagę fatalne opinie co do czasu dostawy, liczone w tysiącach, i historie rodem z horroru co do obsługi klienta, brzmi to jak naplucie w twarz. Jeśli więc, podobnie jak ja, odczuwacie potrzebę nabycia fizycznej klawiatury, mocowanej do telefonu, to Clicks Power Keyboard jest dobrym wyborem, ale na wszystkie świętości, nie dajcie się wrobić w kupno od producenta. Poszukajcie używek - jest całkiem sporo osób, których oczekiwania zostały zawiedzione, i pozbywają się klawiatur za ułamek ceny. Najprawdopodobniej nie znajdziecie ich w Polsce (ja znalazłem do tej pory tylko jedną ofertę), ale w pobliskich krajach możecie mieć już więcej szczęścia.

Sunday, October 25, 2026

Trzecia droga wiedzie na północ, czyli słowo o SailfishOS

Ludzie, którzy chcieli uciec od dominacji Google i Apple’a w świecie oprogramowania do telefonów komórkowych, od jakiegoś czasu nie mieli łatwego życia. Już od kilku lat scena niestandardowych ROMów na Androida praktycznie zamarła, do czego walnie przyczyniła się sama firma Google, czyniąc swój system coraz bardziej zamkniętym i piętrząc trudności przed twórcami niezależnego oprogramowania. O Apple tak naprawdę wspominam tu tylko dla porządku, bo iOS otwarty ani modyfikowalny nigdy nie był, nie jest i prawdopodobnie nie będzie.
W 2026 roku alternatywy dla Androida mieliśmy zasadniczo trzy:

- LineageOS - najdłużej na rynku, najszerzej wspierany, ale budził zastrzeżenia co do stopnia prywatności i (ciągle) współdzielenia części danych uzytkowników z Google
- /e/OS - wywodzący się z powyższego, nadal wspierający sporą bazę urządzeń i chwalący się odcięciem od usług Google, lecz puryści wytykali mu nadal niedostateczne bezpieczeństwo i prywatność
- GrapheneOS - jak na razie tylko na smartfony Google Pixel (choć ogłoszono współpracę z Motorolą), ekstremalnie prywatny i całkowicie niezależny od Google

Między społecznościami wspierającymi dwa ostatnie rozpętała sie niedawno zaciekła i - prawdę mówiąc - niesmaczna walka, sprowadzająca się do tego, “kto jest bardziej prawdziwy”. Nie zamierzam zagłębiać się w ten temat, bo przyszedłem tu omówic nowego gościa w tym towarzystwie - SailfishOS. Chociaż prawdę mówiąc, pojęcie “nowy” nie jest tutaj na miejscu - SailfishOS rozwijany jest od 2013 roku. Jego twórcami są byli pracownicy koncernu Nokia, którzy zajmowali się wcześniej rozwojem m.in. zarzuconego ostatecznie systemu MeeGo. Z technicznego punktu widzenia, SailfishOS jest praktycznie czystym Linuxem, dostosowanym do specyfikacji telefonów komórkowych. Nie jest to nic nowego; mamy przecież od kilku lat inicjatywy takie jak chociażby Ubuntu Touch, ale nie udało się im zdobyć większej popularności.

SailfishOS mierzy wysoko. Od niedawna jego twórcy - firma Jolla - robią sporo, żeby sie przebić do masowej świadomości, reklamując się jako “trzecia droga” między Androidem a iOS, oraz “europejska alternatywa dla bigtechów”. Oczywiście, wszystko z poszanowaniem wolnego oprogramowania oraz prywatności użytkownika. Co więcej, nieco ponad miesiąc temu światło dzienne ujrzał specjalny, dedykowany dla tego systemu telefon - Jolla Phone 2026. Dla ścisłości należy nadmienić, że jest to już drugie podejście Jolli do stworzenia własnego urządzenia; kilka lat temu wypuścili bowiem urządzenie z nieco słabszą specyfikacją - Jolla C2. Obydwa były finansowane metodą przedpłat i obydwa kosztowały dość słono (Jolla Phone 2026 razem z wysyłką uszczupli naszą kieszeń o ok. 700 euro). Ocenę, czy to dużo czy mało, pozostawiam Wam, bo ja wszedłem w świat Sailfisha nie przez wspomnianą 2026-kę, ale odmienną drogą.

Jolla zawarła bowiem umowę z Sony, na mocy której SailfishOS można oficjalnie zainstalować na sporej liczbie smarfonów z linii Xperia. I to była opcja, którą wybrałem ja. W przedziale 300-400 zł można znaleźć np. Xperie z serii 10, które wspierane są bardzo dobrze. Co do kosztów samego systemu, to jego podstawową wersję można ściągnąć i zainstalować za darmo - nie będzie ona jednak miała wsparcia dla aplikacji Androida. Aby móc się nim cieszyć, należy nabyć licencję za min. 25 euro. Opłata jest jednorazowa i daje nam pełne wsparcie od Jolli, a w telefonie pojawia się opcja doinstalowania Android AppSupport; nie trzeba reinstalować systemu ani czyścić danych.
Istnieją również obrazy systemu tworzone przez społeczność na inne telefony, i tu już mamy spore różnice w jakości i zaawansowaniu projektów. Więcej informacji o wsparciu społeczności można znaleźć tu: https://forum.sailfishos.org/t/community-hardware-adaptations/14081 . Sama lista wspieranych telefonów Sony jest zaś tu: https://docs.sailfishos.org/Support/Supported_Devices/ .

LineageOS używam od sierpnia tego roku. Zaczynałem ostrożnie, nie rzucając się na głęboką wodę - przechodziłem stopniowo, sprawdzając, czy poszczególne aplikacje działają, i odkrywając coraz więcej funkcjonalności. Na dziś mój stosunek używania Sailfisha do Androida przedstawia się mniej wiecej w stosunku 90 do 10. Tym sposobem dochodzimy do zdania, które normalnie powinno paść w podsumowaniu - nie, ten system nie zastąpi Wam innego całkowicie, chyba że pogodzicie się z pewnymi istotnymi kompromisami. Na Sailfishu nie zadziała większość aplikacji bankowych, a te, którym się uda, nie będą miały dostępu do płatności NFC. Zapomnijcie o połączeniu smartwatcha z telefonem - system przekazywania powiadomień z piaskownicy Androida do urządzeń zewnętrznych nadal jest niedopracowany, a Bluetooth działa bardzo chimerycznie, jeśli chcemy używać czegoś innego niż słuchawki. I lepiej mieć ogólne obycie z Linuxem, tak na poziomie rozumienia poleceń, które się wpisuje w terminalu, żeby coś naprawić albo zmusić do działania.

Ostatni punkt ma dwa oblicza, bo jeśli już macie te podstawy wiedzy linuxowej, to okazuje się, że z systemem można zrobić praktycznie wszystko. Tak zwany tryb dewelopera, niezbędny w Androidzie do wejścia w głębiej ukryte funkcje systemu, w Sailfishu ma po prostu postać połączenia SSH. Dostajemy terminal, możemy doinstalowywać pakiety (zwykłe rpm-y), edytować pliki konfiguracyjne, nawet samemu kompilować programy ze źródeł. Ale jak coś spieprzymy, to cierpimy wszystkie konsekwencje. Dodam jednak, że ten tryb nie jest absolutnie konieczny do korzystania z telefonu na co dzień - wszystko da się spokojnie zrobić za pomocą normalnych ustawień w menu.

No właśnie, menu… Jak się Sailfisha używa i jakie sprawia wrażenie? Kiedy po raz pierwszy odpaliłem telefon i zobaczyłem pusty ekran startowy z tapetą, na którym nie było literalnie nic, myślałem, że spieprzyłem instalację. Nic bardziej błędnego - na domyślnych ustawieniach wszystko ma wyglądać właśnie tak. Nordycki minimalizm i takie tam - osobiście mam alergię na słowo “minimalistyczny” w odniesieniu do oprogramowania, bo z reguły oznacza ono zawoalowane “obsysam w projektowaniu UI, więc udam że tak miało być”. Sailfish na szczęście nie zalicza się do tej kategorii, ale pierwsze wrażenie jest bardzo dezorientujące.
Podobnie rzecz się ma z nawigacją. System jest obsługiwany całkowicie za pomocą gestów i zajmuje trochę czasu, żeby do tego przywyknąć, bo zmienić się nie da. Nie jest to jednak ani styl Androida z gestami, ani iOS - faktycznie Jolla stworzyła coś własnego. Smyramy palcem po ekranie z góry, dołu, na prawo i lewo, a są jeszcze warianty tych gestów, bo czym innym jest posmyranie od lewej bądź prawej krawędzi (zminimalizowanie aplikacji), a czym innym “blisko krawędzi, ale nieco bliżej środka” (np. przesunięcie strony w aplikacji). Przesunięcie od górnej krawędzi na dół pośrodku ekranu otwiera szybkie menu, jak w Androidzie… ale jak zrobimy to samo w rogu ekranu, zamkniemy aplikację. Przyznam, że doprowadzało mnie to do szewskiej pasji, bo te gesty nie są w żaden sposób edytowalne, a samouczek tak na stronie, jak i w telefonie porusza tę kwestię bardzo oględnie i niestety w paru miejscach po prostu kłamie. Nawet teraz, po prawie 3 miesiącach, zdarza mi się coś zamknąć zamiast zminimalizować, i jestem wtedy daleki od nordyckiego minimalizmu i opanowania…

Kolejna różnica to sposób wykorzystania ekranu głównego. Nie można na nim umieścić skrótów ani ikon aplikacji, a pojęcie widżetu w SFOS nie istnieje. Nasz ekran główny jest tylko jeden i służy przede wszystkim do przechowywania zminimalizowanych aplikacji. Część z nich może mieć w tym trybie dodatkowe funkcje na podobieństwo widżetu - np. zegar wskazuje aktualny czas, a mapa pokazuje aktualizowaną na bieżąco miniaturkę. Jest to jednak indywidualna decyzja dewelopera i nie wszystko będzie działało w ten sposób. Za to aby dostać się do szuflady aplikacji, przeciągamy palcem od dolnej krawędzi ku górze, i tu na szczęście nie ma żadnych podchwytliwości.

Wszystko razem składa się na dość oryginalny sposób sterowania, który z początku wścieka, potem drażni, a na końcu… być może można go polubić? Nie ukrywam, do ostatniego etapu jeszcze nie dotarłem, ale to wyłącznie ze względu na personalne preferencje i ograniczenia, które sprawiają, że ciężko korzysta mi się z ekranów dotykowych w ogóle, a wykonywanie na nich dokładnie wymierzonych gestów wymaga o de mnie większego wysiłku, niż w przypadku innych. Dlatego w imię wyższych racji (uniezależnienie od duopolu, wspieranie europejskich firm, dbałość o prywatność moich danych itp.) przyjąłem to jako mniejsze zło. Nie zrozumcie mnie źle - Sailfish absolutnie nie jest nieużywalnym klocem i nie wymaga chirurgicznej precyzji. Zwracam raczej uwagę na to, że osoba nieprzyzwyczajona może mieć trudności z opanowaniem sposobu nawigacji, bo jest on bardzo nietypowy, arbitralny i niemożliwy do zmiany, a ja nie lubię, jak mi się narzuca rzeczy. Ale z drugiej strony, być może to jest koszt tej trzeciej drogi? Chcemy mieć coś innego niż Android czy iOS, to zaakceptujmy, że jest inne - i już.

Następną kwestią jest dostępność oprogramowania. Mamy tutaj dwie główne drogi - aplikacje Androida instalujemy przez F-Droida, Aurora Store czy inny wybrany przez nas sklep. Uczciwie przyznam, że nie podejmowałem się zainstalowania oficjalnego Google Play, bo to kłóciło się z moimi założeniami, a ponadto, o ile wiem, wymagałoby to dodatkowych zabiegów. W celu zwiększenia kompatybilności możemy doinstalować microG, i jak do tej pory nie spotkałem się z żadnymi problemami ze strony zakopanego w piasku Androida (celowo nie używam tu pojęcia “emulacja”, bo mamy do dyspozycji pełnoprawnego, acz znacznie odchudzonego Androida w wersji od 11 do 13, osadzonego we własnym środowisku sandboxu - lub według nazewnictwa producenta, SailJail). Aplikacje zasadniczo działają bezproblemowo, a spowolnienie spowodowane koniecznością przejścia przez dodatkową warstwę oprogramowania jest prawie niezauważalne. O ile Xperia 10 III, której używam, skończy niedługo 8 lat, a jej specyfikacja techniczna jest na dzisiejsze warunki co najwyżej przeciętna, to dalej broni się nieźle pod względem wydajności na obydwu systemach. 4 GB RAM mogłyby budzić uśmiech politowania u niektórych, ale pamiętajmy, że kluczowy system jest Linuxem, mniej zasobożernym i nieobciążonym tonami śmiecia, które ciągnie za sobą praktycznie każdy Android instalowany współcześnie w fabryce. Przy codziennym użytkowaniu, przeglądaniu internetu, korzystaniu z Fedi i Discorda oraz słuchaniu muzyki oraz obróbce zdjęć rzadko dochodziłem do zajętości pamięci powyżej 60%.

Druga droga to oprogramowanie samego Sailfisha - i zaraz na początku ta droga się rozdziela, bo mamy do wyboru nie jeden, a cztery sklepy z aplikacjami. Domyślny, czyli Jolla Store, oferuje całkiem rozsądny wybór podstawowych aplikacji, chociaż mocno nacechowany preferencjami programistów - dlatego mozemy tam znaleźć np. kilkanaście wersji klientów Telegrama i aplikacji do podcastów, a edytora zdjęć do dziś ze świecą szukać (i muszę korzystać ze Snapseeda). Na szczęście możemy z tego samego miejsca zainstalować dwa kolejne, czyli Storeman i Chum GUI. Są to po prostu graficzne klienty dwóch repozytoriów, OpenRepos.net i Chum. Pierwsze oferuje znacznie większą liczbę aplikacji, drugie jest w moim odczuciu bardziej eksperymentalne i zawiera więcej projektów dla starszych wersji systemu - lub zwyczajnie porzuconych. Ja przekopałem się przez wszystkie i nie mogę jednoznacznie wskazać, które polecam bardziej niż inne. Trzeba po prostu dać sobie kilka wieczorów na przejrzenie ich zawartości i zdecydowanie, co może nam się przydać. Jedna sugestia - zwracajcie uwagę na daty aktualizacji. Jeśli coś jest niezmienione od 2015 roku, to mamy duże szanse na to, że pakiet sie po prostu nie zainstaluje, bo będzie niekompatybilny.

Jako ostatnie powinienem wymienić repozytorium nixOS, ale korzystanie z niego wymaga ciężkiej ingerencji w strukturę systemu i właściwie wywrócenie Sailfisha na lewą stronę, więc zostawiam tylko sygnał dla pasjonatów. Zamiast tego skupię się na Patchmanagerze, czyli czymś, co de facto sklepem nie jest, ale z biegiem czasu najprawdopodobniej stanie się niezbędną częścią Waszego systemu. Jest to program do instalacji i zarządzania najrozmaitszymi łatkami na Sailfish, tworzonymi przez społeczność. Wspominałem, że fabryczna wersja systemu jest nieco zbyt minimalistyczna? Za pomocą Patchmanagera można spersonalizować go w dalece większym zakresie, niż pozwalają oficjalne narzędzia. Ostatnio trafiła tam duża łata o wiele mówiącej nazwie “What Jolla forgot”, umożliwiająca włączenie wielu oczywistych funkcji i dodatkowych menu, które nie były obecne domyślnie z niewiadomych względów, a nie mozna było się o nie doprosić od bardzo dawna.
W kwestii personalizacji wspomnę o jeszcze jednym - takie rzeczy jak zmiana tapety i czcionek odbywają się przez oficjalną aplikację Muoto (z fińskiego “atmosfera”), którą również musimy doinstalować sami z oficjalnego sklepu Jolli.

Podsumowując: SailfishOS zyskuje w miarę poznawania. Zachęcam Was do dania mu szansy - finansowo ponosicie tylko koszt zakupu którejś z Xperii, system jest darmowy (do testów można spokojnie obejść się bez Androida), a jeśli się Wam spodoba, zainwestujcie te 25 euro i kupcie licencję. Taniej dziś nie znajdziecie żadnego legalnego i współczesnego systemu operacyjnego. I dajcie sobie czas na nauczenie się tej dziwnej, smyranej obsługi, pogrzebanie po sklepach z aplikacjami i poeksperymentowanie z tym, co Wam pasuje.
To nie jest (jeszcze) system, na który można się po prostu przesiąść i zapomnieć o reszcie. A przede wszystkim - zanim podejmiecie decyzję, poczytajcie instrukcje na stronie Jolli i przejrzyjcie tematy na forum. To oszczędzi Wam wielu niemiłych niespodzianek i rozczarowań. Kiedy jednak już wejdziecie w to środowisko, nie rezygnujcie z używania forum i kontaktu z twórcami aplikacji na githubie lub gdziekolwiek indziej. To ciągle niewielka grupa, więc ludzie naprawdę odpowiadają na pytania, a programiści poprawiają zgłoszenia błędów, które nadeślecie. System ciągle się rozwija i aktualnie wszyscy są najbardziej zajęci najnowszym dzieckiem, czyli Jolla Phone 2026, ale mimo to prace nad kolejnymi wersjami nie ustają, a Xperie nadal dostają aktualizacje. Potwierdzone na sobie.

Thursday, April 23, 2026

Wprowadzenie

Na początek kilka słów o sobie.

Jestem facetem średniowiecznym, to znaczy w średnim wieku. Mój wewnętrzny nastolatek jednak nie chce umrzeć, chociaż powinien już zdziadzieć po całym alkoholu i niezdrowym żarciu, jakie w siebie wrzuciłem przez ostatnie X lat, oraz wszystkich doświadczeniach życiowych.

Ten blog powstał po to, aby dać nieco więcej miejsca działalności, którą prowadzę na Mastodonie (patrz sekcja “Kontakt”).. Ogólnie - co nie zmieści się tam, będzie tutaj. Żeby jakoś to usystematyzować, podzieliłem odgórnie całość na kilka nieskomplikowanych kategorii:

  • Głos Starej Dupy: tu będę pisał o tym, że czuję się staro, mam uzależnienia, nadwagę, problemy z rodziną, a także wątpliwości co do losów świata. Bo chociaż jestem przekonany co do tego, że żadnej solarpunkowej przyszłości nie będzie, a czeka nas powolne gotowanie się w ocieplającym się klimacie, halucynacje z głodu i Politbiuro, to wolałbym jednak, żeby to nastąpiło, kiedy wreszcie pożegnam się z tym ziemskim burdlem.
  • Fotografia: tu, rzecz jasna, pojawią się robione przeze mnie zdjęcia na tematy różne.
  • Materiały: w tej sekcji zamieszczał będę rozmaite pliki, instrukcje, schematy - wszystko to co może się przydać podobnym wariatom jak ja, a co będzie trudno znaleźć gdzie indziej w internecie.
  • Nekrotechnika: to jest to wszystko, czym się zajmuję po godzinach, a bywa, że i na nielegalu w godzinach pracy. Kolekcja złomu, opisy tego, co mi się udało zrobić, naprawić albo nie, porady oraz porównywanie siura z innymi (amperomierzem cęgowym).
  • Obniżka IQ: tu się ujawni mój wewnętrzny nastolatek, który będzie pokazywał światu wszystko to, co uzna za śmieszne. Z reguły będzie to porażająco głupie.
  • Pozostałe: chyba to oczywiste i nie muszę tłumaczyć.

Admin

O mnie

Władimir Reanimator, trepanator, egzorcysta i nekromanta starej elektroniki. Mam niezdrowy pociąg do rzeczy, które błagają, by oddać je na elektrozłom - ja jednak wyduszam z nich ostatnie iskry życia. Uważam, że prawo do naprawy powinno obejmować wszystkich, łącznie z politykami; najchętniej kombinerkami, lutownicą i drutem w czaszce.

Pełny opis

Kontakt

Dwa razy o rynnę i raz o szybę.
Mail: magkakofag [ @ ] tutamail.com
Mastodon 1: Nusquam tuta fides
Mastodon 2: Koniec torów i buraki

Polityka prywatności

Cała treść i zamieszczone materiały, o ile nie wskazałem inaczej, pozostają moją wyłączną własnością intelektualną.
Możesz ją cytować na innych stronach, o ile pod cytatem podasz źródło, oraz zamieszczać do niej linki.
Nie możesz używać treści jako swojej własnej - nazywamy to plagiatem :)

Twórca strony nie wyraża zgody na używanie treści do trenowania modeli językowych (LLM, sztuczna inteligencja, AI).
The creator does not give consent to using the contents of this page for training of language models (LLM, artificial intelligence, AI).

Subscribe